बाको मधेस अर्जाइ सङै हामी हरुलाई शिक्षा बाट बन्चित नहुन भनी शहरको नजिक पनि घर बनाएका थिए | मदेश छिराइ पछी पनि सगोलमा निकै लामो समय सम्म बसियो | मेरा दाजुभाइ र कजन हरु सबै शहरमा बस्थे भने म चै बा सँग मधेस मा बसेर प्राथमिक शिक्षा सकेको हुँ | यो तीन बर्षको बसाइ अनी हरेक छुट्टीमा मदेश छिराइले म बा सँग सबै भन्दा नजिक थिए , उनले मदेश छिर्दा दशौ बर्ष भोगेका भोगाइ हरु अनी आफन्तबाट भरिला आस्वासनमा कम्तिया (खेती हेर-बिचार गर्ने मनिष ) बनाइेको देखी डोकोमा बसेर पहाड फर्किदा पनि मदेश हाक्ने प्रण नछोडेकै कारण मदेशको बास पाइेको हो जस्ता कथा सुनेको छु | टुहुरो भनेको बा-आमा गुमाउनु मात्र हैन गाउका ठुला बडाको चक्रब्युह बाट पंन्छीन लाई पनि मधेश छिरेका हुन रे | एक पछी अर्को कती मुद्दा खेपे लेखा जोखा छैन भन्थे ?
बा का कजन डाक्टरि पढ्दै गरेको बेला कसैले दिएको भिटामिन को श्यामपल बा-लाई दिएका थिए त्यो इन्जेक्सन लगाए पछी भएको रियाक्सनले झन्डै मलाई पनि टुहुरो बनाएको थियो | बा-का कथा मेरो मन मस्तिस्कबाट हटेको छैन |

बाको प्रशादलाई आँफैले आँफैले बाटेको दाम्लो ठान्छु | बाले गाउका जग्गा हरेक छोरा हरुको नाममा जे जे दर्ता गरिएको थियो तेही तेही लियौ , अनी आमालाई शहरको घर जग्गा दियौ | मधेसको घर माइला दाइको नाममा भएको जग्गामा रहेछ, अन्तरे भाईले मधेशमा घर बनाउनु पर्‍यो भनी भएका गोठ देखी धन्सारका काठ, बाकल हरु निकालेर नयाँ घर बनाए |
काँन्छो भाई नगरपालिकाको जागिर पाए पछी घरमा फोन हाले तेस पछीमात्र घरमा सिधा संपर्क हुन थालयो | अनी भन्छन दाई मलाई तेरो भिटा जाग्गा बाट माटो काट्न दे, घर बारी पुर्छु |
माइला दाइले न बस भनेर अर्को घर बनाएको हो ?
त्यो त् हैन रे !
कहाँ बनायौ त ?
मेरो तोरीबारीसँग टासिएको सिम खेतमा बनाए रे ?
घरै बनाउनु थियो भने तोरिबारिमा बनाएर सट्टा भर्ना गरेको भए हुँदैन थियो भन्दा तेती खेर तेसतै भयो , भन्ने सुने पछी म बज्र स्वाठका पारा तन्किए : मैले पनि दिन्न भनी दिए |

यहाँ बाट सुरु हुन्छ मेरो कथा :
सिमखेत्मा बनाएको घर आज सम्म चित्त बुझेको हैन र छैन | घरी घरी यो सिमखेतमा बनाएको कुरा प्रसँग अप्रसँग बस म बाट निक्ली रहन्छ मेरो गन्थन एही सिम्खेतको घर हो ! घरै बनाउनु परे पनि त्यो भिटामा बनाएको भए त्यो जग्गाको सदुपयोग हुन्थ्यो। मलाई माटो काट्न देउ भनेको जग्गामा बा-का हरुवा हरुले च्यादरका छाना भएका घर बनाएर बसेका छन, त्यो जग्गा पनि अरुले ओगटेर बसे म चाँही माल पोत तिरीरहेको छु | उनले त्यही घर बनाएका भए घर को घर हुन्थ्यो अनी हरुवा बाट जग्गा ओगटिने त थिएन|सगै टासिएको तोरिबारि उनै बाट जग्गा किनेर अरुले घर बनाएका छन: उन्ले त्यहा घर बनाउन सक्दैन थिए र ?
अर्को बठ्याइ गरे : मुखमा माइला दाई र मेरो भिटा जग्गा पर्नेमा कान्छा काकालाई अगाडि सारी १६ फिटको बाटो छोडिदे , २-३ कोस तलको गाउ सम्म बाटो पुग्छ : एसो सम्झे मुखमा भएको जग्गा आफ्नै हो दाम त बढी हाल्छ भनी अहिले ११ फिट मात्र छोड्छु पछीलाई बिचार गरौला भनी ११ फिटे बाटो छोडे ; आफ्नो जग्गामा बाटो पुगे पछी अलिक भाउ आयो , आफ्नो जग्गा बेची दियो , मेरो जग्गाको पुच्छारमा गएर बाटोको अन्त्य मात्रै हैन तुहिएर गएको थियो |
अहिले नगरपालिका भए पछी ध्यानाकर्षणमा आएको छ |

मेरो कान्छो भाई एतै छन, चित्त नबुझेको कुरा भए पछी घरी घरि निक्लदो रहेछ " ज्वाँई तपाईंको टोपी चै मेरो " कथा जस्तो | खै दाई खेतीमा के के गर्‍यो थाहा भएन त्यो त अस्थाइ घर बनाएको हो भन्दै टाल्न खोजे | अनी मलाई अट्टहास गरी दोस्रो पल्ट हास्न मन लागेको थियो | पहिलो पल्ट् मेरा कजन, KU का प्रोफेसर हुँ भन्थे आफुलाई , IEEE को कनफरेन्समा भर्जिनिया आउनु अघी फोन गरी दाई त-कहाँ पनि निक्लन्छु नजिकै रहेछ भनेको सुन्दा (ईन्टरनेट खोलेर अमेरिकि नक्सा हेरेर नजिकै देखे )  |
अस्थाइ घर बनाइेएको  कुरा सुनिसकियो, कुनै दिन बिहे पनि अस्थाइ भन्ने निक्लेलान ?

हिजो कुनै भद्र महानुभाबले गम्भिर कुरा औल्याउदै ईमेल पठाउनु भएछ, हुबहु टास्न सकिन तेस्को मुल आसय यस्तो छ |
बाउको मात्र हैन हामीसँग हजुरबाउको पनि कथा छ | मेरा हजुर बा ७-८ बर्सको उमेरमा शिक्षा प्राप्तिका लागि १०-१२ दिन हिंडेर नेपाल शहर छिरे | सन्स्क्रित पाठशालामा पढन पाउ भनी निबेदन गरेका, निबेदन सिरानी मुनी बसे | एक दिन श्री तीन सरकार बग्गिमा सवारि भएको बेला सरकार पढ्न पाउ भनी निबेदन गरे | अनी श्री-३ सोध्छ्न यो बालक के भन्छ, सर्बसाधारण सँग सिधा कुरा कानी गर्न नहुने | अनी हुक्के जाहेर गर्छ , बटुक पढ्न पाउ भन्छ सरकार ? श्री तीन बाट हुकुम हुन्छ , भर्ना गरिदिनु |
श्री तीन बाट हुकुम भए छिडीको बास बाट मुक्त अनी पढ्न पाइने भैइयो भनेको त स्कुलका हर्ता कर्ता एस्ता हुकुमी कती धोती लगाइयो भन्दै भर्ना गर्ने सुर सार नै गर्दैनन | मन मनै पख भनी अर्को साताको सबारी कुरेर बसे| ए त घर गएको छैनस, मेरोमा भान्सेकाम गर अर्को बर्ष भर्ना दिन्छु भने पछी हजुर बाउले भर्ना दिन्छौ कि धोती लगाएको कुरा खोलौ भने |
गुरुले पत्याएका थिएनन तर सबारी आउन साथ "सरकार" मात्र के भनेका थिए महागुरुले कठालोमा हात राख्दै "भर्ना पाए भन्न् खोजेको हो सरकार" भनी वाक्य पुरा गरेरे| तेस पछी महागुरुले हजुरबाउलाई, बिशेष ध्यान दिएर राखे रे ?
हजुरबा नेपाल शहर नछिरेका भए आफु पनि जजमानी गरेर बसिन्थ्यो कि ? हजुर बा ले सुकुल फटाउने गरी घुडा नधसेका भए मेरा बाले पद्मोदय स्कूल जान कहाँ पाउथे ? अनी हामी का बाट प्राइभेट स्कूल जान पाउथौ ?
तिम्रा बा मदेश हाने हाम्रा बा सरकारी जाचका लागि कती दु:ख गरे त्यो त तिन्लाईनै था छ ? त्यो भन्दा ठुलो दु:ख "मनु मरु ब्रम्हुचा ख" जस्ता कुरा सुन्नु पर्दा नेपाल शहर छोडेर जान मन लागेको थियो रे | बा खरिदार बाट जागिर खान थालएकाहुन, भाडा कम पर्छ भनी काठमा बसे, दैनिक ४-५ कोस हिंडेर स्कुल कालेज र जागिर खाएका हुन | तेत्रो दु:ख गरे पछी छोरा छोरीलाई पनि तेही दु:ख कहाँ दिनु भनी सरकारी काम-धाम सिके पछी मात्र सानो खोली किनेका हुन , तेही खोलिमा हुर्केको हुँ म ? अहिलेको जस्तो ४ तले घर किनेका हुन र ?
तिम्रा बाउले त तेही रुख ढालेर् बसेका हुन , दिमागी काम गर्न काम कती गार्हो हुन्छ त्यो त तेही ठाउमा बसे पछी मात्र थाहा हुन्छ |हाम्रा बा हाकिम खुशी नभए सरुवा गरिदेलान भनी दैनीक डरै डरमा बस्थे | मेरा बाको स्थिती तेही खसी को जस्तो: एउटा खोरमा खसी अर्को खोरमा बाघ बसे जस्तो ?
मुला बन फाडेर बसेको कुरालाई ठुला कुरा ठान्छौ ?

gorkhe ko hawa gaaf, kalle bhancha "मनु मरु ब्रम्हुचा ख" ?? " Manu maru marsya kha bhanne kuralai bangera je payo tei lekcha [Disallowed String for - use not allowed] gorkhe...

Kun lekhakle bhanthe, Nepali varnamalama, Ja pachhi Jha auchha, testai Jagga bhayoki Jhagda bhaihalchha.

Magorkheko lekh purai nabujhe pani padhna sarhai ramro lagchha. Aru ni jawos.